Neuroregeneratie Studiegroep

Informatie

dwarslaesie

Per jaar komen er 400-500 dwarslaesies bij in Nederland, compleet en incompleet. Gemiddelde leeftijd 39 jaar

verkeersongevallen	35%
ziekte / medische behandeling	18%
sport	15%
bedrijfsongeval	13%
val van een hoogte	9%
overige oorzaken	10%

In Nederland zijn er ongeveer 10.000 mensen rolstoelgebonden www.dwarslaesie.nl

De Neuroregeneratie Studiegroep stelt zich tot doel fundamenteel en klinisch wetenschappelijk onderzoek omtrent herstel van perifere en centrale traumatische zenuwschade te coordineren en te stimuleren om zo uiteindelijk geheel of gedeeltelijk herstel bij patienten te bewerkstelligen.

Dwarslaesies met totale verlamming van de ledematen, het practisch volledig wegvallen van gevoel en van de controle over sexorganen, en maag, darm en blaas zijn de meest extreme vormen van zenuwschade. Een herstelbehandeling is niet voorhanden. Een dwarslaesie is niet direct levensbedreigend zoals schade aan het hart en het optreden van vele typen kanker. Echter de kwaliteit van leven wordt zeer ernstig en voor een lange duur aangetast met geen uitzicht op verbetering. Terwijl hart- en kankeronderzoek bij het grote publiek erg in de belangstelling staat voor financiele ondersteuning, ontvangt het onderzoek naar de mogelijkheden van herstel van dwarslaesies weinig aandacht.

Het onderzoek naar het herstel van dwarslaesies is bijzonder moeilijk. De spontane regeneratie van verbroken stelsel van zenuwcelverbindingen in het ruggenmerg als onderdeel van het centraal zenuwstelsel (CZS) treedt niet of nauwelijks op en wordt geremd door het onstaan van littekenweefsel. Herstel van schade in het perifeer zenuwstelsel (PZS), te weten plexusletsel (kapot stelsel van ruggenmergwortels in de nek), wortelavulsie (losscheuren van de verbinding met het ruggenmerg) en perifere zenuwschade (verbroken verbindingen nabij de organen, huid en spieren kan wel spontaan verlopen, maar functioneel herstel wordt meestal maar gedeeltelijk bereikt als neurochirurgisch hechten mogelijk is. Is directe hechting van de doorsneden of afgescheurde zenuwuiteinden niet mogelijk, dan zijn soms lichaamseigen zenuwtransplantaten geindiceerd om de weefselverbinding te maken. Het resultaat daarvan is echter zeer onbevredigend en beperkt zich tot terugkeer van eenvoudige bewegingen met weinig spierkracht.

Met nieuwe kennis over specifieke groeifactoren voor zenuwcellen en met nieuwe technieken als virale vector gentherapie en cel- of kunstmatige implantaten moet hier een beter resultaat te bereiken zijn. Dit kan dan weer inzichten geven die uiteindelijk ook het ontwikkelen van neurochirurgisch herstel bij dwarslaesies een 'push' moet kunnen geven.

zenuwschade
beter herstellen

Wat wil de Studiegroep bereiken?

Nieuwe kennis over neurotrofe eiwitten die overleving van beschadigde zenuwcellen kunnen bewerkstelligen en gebroken zenuwuitlopers weer kunnen laten groeien, moet toepasbaar zijn voor de klinische praktijk. Hiermee zou het herstel van traumatische schade in het zenuwstelsel sterk verbeterd kunnen worden. Met gentherapeutische methoden wordt dit in rattenmodellen voor zenuwschade onderzocht, en bij positieve resultaten zal de methodiek geschikt worden gemaakt om dit veilig in de kliniek te kunnen gebruiken.

Spontaan herstel van zenuwschade verbeteren door applicatie van neurotrofe eiwitten middels gentherapie

Bij ernstig traumatische schade van de zenuwen of van de aanhechtingsplaatsen van de zenuwen aan het ruggenmerg (spinale wortels) moet een transplantaat als bruggetje worden gebruikt om het de spontane regeneratie van de doorsneden of afgescheurde zenuw mogelijk te maken. Als transplantaat wordt een stukje gevoelszenuw elders bij de patiënt weggenomen (autologe zenuwtransplantatie). Biologisch afbreekbare polymeer implantaten zijn ontwikkeld in de wereld van kunstmatige weefselconstructie ('tissue engineering').

Lichaamseigen zenuwtransplantaten gebruikt bij ernstig traumatische zenuwschade vervangen door kunstmatige implantaten gevuld met cellen die de regeneratie helpen stimuleren

>> effecten
van een
dwarslaesie
tenietdoen

Heruitgroei van beschadigde zenuwuitlopers (axonen) in het ruggenmerg wordt bemoeilijkt door de vorming van littekenweefsel en het ontstaan van cystes. Nieuwe kennis over het vrijkomen van axongroei-remmende eiwitten, en van gliacellen met axongroeibevorderende eigenschappen, zullen worden ingebracht bij het zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor herstel van neurale verbindingen bij een dwarslaesie. Bij dit laatste wordt gebruik gemaakt van de aanwezige kennis op het gebied van neurotransplantatie, waarbij een combinatie mogelijk is met gentherapie voor de toediening van neurotrofe factoren en het blokkeren van de produktie van groeiremmende factoren van het littekenweefsel.

Mogelijk maken van regeneratie van zenuwbanen in het beschadigde ruggenmerg (dwarslaesie) met gentherapie en/of implantatie van groei-stimulerende cellen.

Fundamenteel onderzoek bij proefdieren is nodig om de ideeën van gen- en celtherapeutische benaderingen in neuroregeneratie te toetsen op functionaliteit. Daarvoor is ook internationale samenwerking nodig. Maar de wetenschappers van het dierexperimenteel onderzoek hebben nog meer de interactie nodig met de kliniek die de praktijk van de patient met zenuwschade kent

Interactie van fundamenteel dierexperimenteel onderzoek en klinisch onderzoek stimuleren als essentieel onderdeel van het bereiken van (betere) hersteltherapieën bij zenuwschade.

Neuroregeneratie Studiegroep, Meibergdreef 47, 1105 BA Amsterdam ZO, e-mail nest@neuroregeneratie.nl