Neuroregeneratie Studiegroep

Perifere zenuwlaesie

Zenuwen zijn niets anders dan een bundel of meerdere bundels van uitlopers (neurieten) van een heleboel zenuwcellen, uitlopers die door Schanncellen en een membraan omhuld zijn tot een zichtbare witte draden in het lichaam. De zenuwcellen van het perifere zenuwstelsel bevinden zich in het ruggenmerg of in een zenuwknoop vlak buiten maar in verbinding met het ruggenmerg.

De cellen van het ruggenmerg zijn de motorische zenuwcellen die de spierfuncties aansturen (van hersenen naar spier). De cellen van de zenuwknoop (ganglion) de sensorische zenuwcellen die bewegings- en gevoelsinformatie tot bewustzijn brengen (van spier naar hersenen)

Schema van een dwarsdoorsnede van het ruggenmerg en de perifere zenuwen

Perifere zenuwschade en zenuwcellen

zenuwimplantaat

Kneuzing
Een kneuzing van een zenuw door verrekking of compressie laat het op het oog intact, maar zenuwceluitlopers zijn beschadigend en de signaalfunctie verstoord. De Schwanncellen van de zenuw worden in die situatie geactiveerd en stimuleren en geleiden herstel en nieuwe uitgroei van de uitlopers. Er treed spontane regeneratie van axonen op, een proces dat wel enige weken of maanden nodig heeft en gestimuleerd kan worden met geforceerd gebruik (fysiotherapie). Het spontane herstel is echter bijna nooit geheel compleet.

Gedeeltelijke doorsnijding
Bij een gedeeltelijke doorsnijding of scheuring van de zenuw treedt gedeeltelijke motorische en/of sensibele uitval op: de axonale verbindingen gaan immers deels verloren. Op de plaats van het letsel ontstaat littekenweefsel. Omdat de zenuw maar gedeeltelik door is, vindt er net als bij een kneuzing wel nieuwe uitgroei van zenuwceluitlopers plaats. De cellen van het littekenweefsel blokkeren de uitgroei of uitgroei gebeurt in het wilde weg (vorming van een neuroom) Het neuroom kan een vervelend pijnpunt worden. Een chirurgische ingreep die het neuroom verwijderd en het gat in de zenuw hecht, kan een verbetering betekenen voor de spontane regeneratie als bij een kneuzing.

Doorsnijding
Bij een gehele breuk of doornijding van de zenuw zal totale uitval van de zenuwfunctie, en dus totale verlamming optreden,. Onbehandeld treedt ook hier in het wilde weg uitgroei van axonen op met de vorming van neuroomweefsel. Verwijderen van het neuroom en het aan elkaar hechten van de zenuwuiteinden kan de axonen opnieuw laten uitgroeien richting spier.

Soms kunnen de uiteinden niet zonder meer bij elkaar gebracht worden omdat de afstand tussen de twee stompen te groot is en spanningloos hechten onmogelijk De afstand wordt dan overbrugd door een lichaamseigen zenuwtransplantaat van een stukje sensorische zenuw van de borstwervels of het kuitbeen. Het blijvende dove gevoel in de borst of kuit wordt op de koop toegenomen. Op deze wijze kan een afstand tot 6-10 cm goed overbrugd worden met axonuitgroei richting spier. Hoe langer het te overbruggen stuk, hoe minder effectief het wordt. Het herstel is echter vaak maar minimaal, en de kracht van de terugkerende spierbewegingen is beperkt. Boven de 10-15 cm is het functionele herstel door zo'n implantaat eigenlijk minimaal of helemaal niet bereikbaar.

Gedeeltelijke of gehele doorsnijdingen van de perifere zenuw kunnen meestal chirurgisch hersteld worden, maar volledig functieherstel treedt niet of zelden op (eenvoudige spierbewegingen met weinig kracht).

Neuroregeneratie Studiegroep, Meibergdreef 47, 1105 BA Amsterdam ZO, e-mail nest@neuroregeneratie.nl